حجاب یکی از احکام اسلامی است که برای پوشش مردان و زنان وضع شده‌است. بخشی از این احکام در آیات ۳۰ و ۳۱ سوره نور و ۵۹ سوره احزاب در قرآن مورد اشاره قرار گرفته‌اند

پیشینه

در طول همهٔ اعصار و در بسیاری از تمدن‌ها حجاب در شکل‌های گوناگون وجود داشته‌است اگر به کتب تاریخی مراجعه کنیم مثل تاریخ ویل دورانت یا تاریخ اسلام پطروشفسکی یا تاریخ اجتماعی ایران تالیف مرتضی راوندی و یا حتی قبل از آن مثل تاریخ یونان و دنیا اثر هرودوت که قبل از مسیح بوده است می بینیم زن ها موقع حضور در جامعه دارای پوشش بوده اند پس حجاب تاسیس اسلام نیست و به یک سلسله از فطریات خود بشر بر می گردد....(شرح درادامه مطلب)

از میان فقها برخی گفته‌اند زن باید تمام بدن خود را بپوشاند. اما اغلب فقها بنا بر اجماع مسلمين معتقدند که زن اجازه دارد صورت و کف دست خود را نپوشاند. گروه اندکی نیز علاوه بر این کشف کف پا را نیز اجازه داده‌اند.در بعضی متون اولیه فقهی پوشاندن سر و گردن واجب پنداشته نشده است. بعضی فقهای امروزی هم به این امر معتقدند.

در جامعه عرب از روبنده(=نقاب) استفاده می‌شده‌است و در جامعه ایرانی از چادر و چارقد استفاده می‌شده‌است^{[۴][پیوند مرده]}. استفاده از چادر در میان ایرانیان به دوران پیش از اسلام و به زمان اشکانیان و پس از آن ساسانیان باز می‌گردد.

مسلمانان ادعا دارند حجاب وسیله‌ای برای محدود کردن زن به خانه نیست بلکه حجاب وسیله‌ای برای حضور سالم زن در اجتماع است.ضرورت دیگر وجود حجاب از دیدگاه مسلمانان محدود کردن ارضای میل جنسی به محیط خانواده برای جلوگیری از فساد و بی بند و باری در جامعه است.

مخالفین حجاب اذعان میدارند که حجاب حتی در برخی مواقع می‌تواند باعث افزایش تنش‌های جنسی شود چنانکه در سینمای هند از حجاب بعنوان نوعی وسیله برای تهییج جنس مخالف استفاده می‌شود.

حجاب در قوانین

قوانین کشور فرانسه از سال ۲۰۰۴ دختران را از داشتن حجاب اسلامی در مدرسه‏‏ها، دانشگاه‌ها و مکان‌های دولتی منع می‌کند.^[۱۷]

• ایران

رضا شاه در ۱۷ دی ۱۳۱۴ قانون کشف حجاب را رسمی کرد.^[۱۸] این قانون پس از پایان حکومت رضا شاه در شهریور بیست، به فراموشی سپرده‌شد و اجرا نگردید.^[۱۹]

• تاجیکستان

ممنوع رعایت حجاب در مدارس تاجیکستان

• ترکیه

در ترکیه داشتن حجاب اسلامی در دانشگاه‌های دولتی ممنوع است، اما در سال ۲۰۰۸ پارلمان ترکیه رای به لغو این قانون داد.^[۲۰] منع حجاب در ایران نیز سابقه دارد.

حجاب اجباری

گاه حکومت‌های اسلامی رعایت حجاب را در کشور خود اجباری اعلام کرده‌اند. در این زمینه می‌توان به عربستان سعودی، ایران، سومالی و افغانستان (حکومت طالبان) اشاره نمود:

ایران

بعدازانقلاب ایران، نظام تازه‌تاسیس جمهوری اسلامی با اجباری‌شدن حجاب، مخالفت برخی صاحب‌‌نظران را برانگیخت. برای نمونه محمود طالقانی پس از اعلام اجباری شدن پوشش سر برای زنان در ادارات دولتی توسط روح‌الله خمینی به موضع‌گیری علیه آن پرداخت. روزنامهٔ اطلاعات به نقل از وی در شماره ۲۰ اسفند ۱۳۵۷ نوشت:

حتی برای زن های مسلمان هم در حجاب اجباری نیست چه برسد به اقلیت های مذهبی...ما نمی گوییم زنها به ادارات نروند و هیچ کس هم نمی‌گوید...زنان عضو فعال اجتماع ما هستند...اسلام و قرآن و مراجع دین میخواهند شخصیت زن حفظ شود. هیچ اجباری هم در کار نیست. مگر در دهات ما از صدر اسلام تا کنون زنان ما چگونه زندگی می‌کردند؟ مگر چادر می پوشیدند؟...کی در این راهپیمایی ها زنان ما را مجبور کرده که با حجاب یا بی حجاب بیایند؟ این ها خودشان احساس مسئولیت کردند. اما حالا اینکه روسری سر کنند یا نکنند باز هم هیچکس در آن اجباری نکرده است.

هرچند موافقان حجاب اجباری در آن‌ دوران با توسل به دلایل و برهان‌هایی موافقت خود را با «اجباری‌کردن حجاب» اعلام می‌کردند. از جمله ابولحسن بنی صدر، اولین رئیس‌جمهور ایران در دانشگاه اصفهان مدعی شده‌بود که «از موی زنان اشعه‌ای ساطع شده که باعث تحریک جنسی مردان می‌شود».

نهایتا حجاب در ایران اجباری گشت و به اعتراض زنان توسط افراد لباس شخصی و طرفداران حجاب حمله شد . از سال 1357طبق دستور خمینی از ورود زنان بدون حجاب به ادارات دولتی ممنوع شد و درسال ۱۳۶۳ با تصویب قانون مجازات اسلامی در مجلس شورای اسلامی ایران عدم رعایت حجاب در معابر عمومی موجب حکم حد شرعی 72 ضربه جاری شد. گاه افراد بدحجاب دستگیر به جریمه نقدی محکوم شدند.

با عدم رعایت حجاب پدیده بدحجابی درایران مرسوم شد با آن حکومت با اجرای طرح ارتقای امنیت اجتماعی موسوم به طرح عفاف وحجاب مقابله نمود.

افغانستان

درافغانستان در زمان طالبان حجاب برای زنان با برقع واجب شد و عدم رعایت آن موجب حد شرعی داشت.

سودان

در سودان نیز عدم رعایت پوشش سنتی حد شرعی دارد.

منابع:

↑ قُل لِّلْمُؤْمِنِینَ یَغُضوا مِنْ أَبْصرِهِمْ وَ یحْفَظوا فُرُوجَهُمْ ذَلِک أَزْکی لهَُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرُ بِمَا یَصنَعُونَ(۳۰) وَ قُل لِّلْمُؤْمِنَتِ یَغْضضنَ مِنْ أَبْصرِهِنَّ وَ یحْفَظنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلا مَا ظهَرَ مِنْهَا وَ لْیَضرِبْنَ بخُمُرِهِنَّ عَلی جُیُوبهِنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ ءَابَائهِنَّ أَوْ ءَابَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَنِهِنَّ أَوْ بَنی إِخْوَنِهِنَّ أَوْ بَنی أَخَوَتِهِنَّ أَوْ نِسائهِنَّ أَوْ مَا مَلَکَت أَیْمَنُهُنَّ أَوِ التَّبِعِینَ غَیرِ أُولی الارْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطفْلِ الَّذِینَ لَمْ یَظهَرُوا عَلی عَوْرَتِ النِّساءِ وَ لا یَضرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ مَا یخْفِینَ مِن زِینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلی اللَّهِ جَمِیعاً أَیُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکمْ تُفْلِحُونَ (ترجمه: به مردان مؤمن بگو دیدگان خویش را از نگاه به زنان اجنبی باز گیرند و فرج‌های خویش را نگهدارند این برای ایشان پاکیزه تر است که خدا از کارهایی که می‌کنید آگاه است و به زنان با ایمان بگو چشم از نگاه به مردان اجنبی فرو بندند و فرجهای خویش را حفظ کنند و زینت خویش را جز آنچه آشکار است آشکار نسازند و باید که روپوش هایشان را به گریبان‌ها کنند و زینت خویش را نمایان نکنند مگر برای شوهرانشان، یا پدران و یا پدر شوهران یا پسران و یا پسر شوهران و یا برادران و یا خواهرزادگان و یا برادرزادگان و یا زنان و یا آنچه مالک آن شده‌اند یا افراد سفیه که تمایلی به زن ندارند و یا کودکانی که از اسرار زنان خبر ندارند، و مبادا پای خویش را به زمین بکوبند تا آنچه از زینتشان که پنهان است ظاهر شود ای گروه مؤ منان همگی به سوی خدا توبه برید شاید رستگار شوید.)^{[۲۴–۳۰ و ۳۱]}

1. ↑ جزوه حجاب در قرآن، سید علی اصغر غروی، ارباب حکمت
2. ↑ وبلاگ احمد قابل
3. ↑ iran satellite radio car sirius at sharghnewspaper.com
4. ↑ جلیل ضیاء پور، پوشاک زنان ایرانی، ص ۱۹۷.
5. ↑ جلیل ضیاء پور، پوشاک زنان ایرانی، ص ۱۱۴.
6. ↑ فلسفه حجاب، مرتضی مطهری، نشر صدرا
7. ↑ همان
8. ↑

   "The veil turns women into things". [۱]

9. ↑

   "Hijab may mean at some level woman is a sex object". Rethinking Muslim women and the veil: challenging historical & modern stereotypes. Katherine Bullock. Publisher IIIT, 2002. ISBN 1-56564-287-2 pp.207

10. ↑

    Sexual Paradox: Complementarity, Reproductive Conflict and Human Emergence. Christine Fielder, Chris King. Publisher Lulu.com, 2006. ISBN 1-4116-5532-X pp.272

11. ↑ http://spinner.cofc.edu/chrestomathy/vol5/diffendal.pdf?referrer=webcluster&
12. ↑

    Rethinking Muslim women and the veil: challenging historical & modern stereotypes. Katherine Bullock. Publisher IIIT, 2002. ISBN 1-56564-287-2 pp.206

13. ↑
    «These customs presuppose that women are the source of sexual arousal and temptation for men». Women's rights law reporter, Volumes 26-27. Author: Rutgers Law School (Newark, N.J.). Publisher: Women's Rights Law Reporter, 2005
14. ↑ حدود حجاب براى بانوان چه مقدار است؟
15. ↑ The Veil Unveiled: The Hijab in Modern Culture.
16. ↑ «استثنای فرانسوی». روزنامه همشهری. سه شنبه ۱۷ شهریور ۱۳۸۳.سال یازدهم شماره ۳۴۸۹، ترجمهٔ مرمر كبير.
17. ↑ ساناساریان، الیز. جنبش حقوق زنان در ایران؛ طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا ۵۷. تهران: اختران، ۱۳۸۴، ISBN 964-7514-78-6، ‏صص ۱۰۰-۱۰۳.
18. ↑ صلاح، مهدی. کشف حجاب، زمینه‌ها، پیامدها و واکنش‌ها. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ص ۱۱۸.
19. ↑ «قانون منع حجاب در دانشگاه‌های تركيه لغو شد». روزنامه اعتماد. ۲۱ بهمن ۱۳۸۶. شماره ۱۶۱۲، صفحه ۳.
20. ↑ رادیو زمانه | «در مورد حجاب، اجبار در کار نیست»
21. ↑ The Appearance of Change in Iran, The Washington Post
22. ↑ کیهان ۱۶ اسفند ۵۷ شماره ۱۰۶۵۵ صفحه ۱
23. ↑ چگونه در اوایل انقلاب حجاب اجباری شد
24. ↑ جریمه‌های یک میلیون تومانی برای 'بدحجابی' در مشهد
25. ↑ تداوم در اجرای طرح ارتقای امنیت اجتماعی تا پایان سال